Schorzenia urologiczne
-
Nowotwory układu moczowo - płciowego
-
Rak nerki
-
Rak pęcherza moczowego
-
Nowotwory jądra
-
Zapalenie jąder
-
Prostata
Podstawowe informacje dla pacjenta, które mogą mieć znaczenie we wczesnym rozpoznaniu nowotworu układu moczowo-płciowego.
-
w przypadku krwiomoczu, a zwłaszcza bezbolesnego, należy brać pod uwagę nowotwór układu moczowego (najczęściej pęcherza lub nerki)
-
krwisty wyciek z cewki niezależnie od oddawanego moczu może świadczyć o raku cewki
-
obecność krwi w nasieniu również wymaga wizyty u urologa
-
jeśli palisz papierosy to masz duże szanse zachorować na raka pęcherza - zapamiętaj , że chorujący na raka pęcherza byli lub są palaczami tytoniu !!!
-
każdy mężczyzna po 50 roku życia powinien poddać się badaniu urologicznemu (tzw. badanie per rectum prostaty) . Badanie prostaty powinno być przynajmniej 1x w roku pod kątem wykluczenia raka. Natomiast z grupy podwyższonego ryzyka powinni być badani pacjenci , którzy ukończyli 40 rok życia .
Pacjenci podwyższonego ryzyka:
-
w rodzinach gdzie rak prostaty występuje u przynajmniej trzech krewnych pierwszej lini lub przynajmniej dwóch krewnych w wieku poniżej 55 roku życia
-
jeśli w rodzinie wystąpił rak sutka u kobiety
-
mężczyźni którzy ukończyli 70 rok życia
-
mężczyźni pochodzenia afrykańskiego
-
mężczyźni którzy chorowali na przewlekłe stany zapalne prostaty i leczeni byli przez wiele lat
-
nie bagatelizuj ropomoczu i wykonaj badania diagnostyczne
-
w przypadku jakiegokolwiek owrzodzenia pęcherza należy pobrać materiał do badania mikroskopowego
-
każda stulejka powinna być wyleczona, jako profilaktyka raka prącia
-
każdy guz w mosznie powinien być zbadany przez urologa
-
każdy wodniak powinien być operowany, ponieważ może towarzyszyć rakowi jądra
-
wykonywanie badania usg nerek przynajmniej 1x/rok umożliwia wczesne wykrycie raka nerki
-
wieloletnia, nieleczona kamica ukł. moczowego może sprzyjać powstawaniu raka w środowisku zakażonego moczu
 Rak nerki stanowi około 3% wszystkich nowotworów złośliwych u osób dorosłych. Przez długi okres czasu przebiega bezobjawowo (dzieje się tak w około 70% rozpoznanych przypadków). Charakterystyczna triada objawów ( bóle okolicy ledźwiowej ,czasem typu kolki, wyczuwalny guz i krwiomocz) występuje w 10-15% przypadków raka nerki i świadczy już o zaawnsowanej chorobie. Inne objawy są nietypowe np. utrata masy ciała , stany gorączkowe , nadciśnienie tętnicze , niedokrwistość , czy żylaki powrózka nasiennego. (Urologia Polska 1998,51,1:101-103 - Przerzut w najądrzu pierwszym objawem raka jasnokomórkowego nerki") Najczęstrzymi przerzutami raka nerki są przerzuty do płuc, do wezłów chłonnych zaotrzewinowych ( u ok. 25% operowanych) , nadnerczy, kości, wątroby, otrzewnej i mózgu. Pojedyńcze przerzuty występują u około 3% chorych w momencie rozpoznania choroby. Chirurgiczne usunięcie pojedyńczego przerzutu statystycznie znamiennie przedłuża życie. Wielkość guza nerki nie jest miernikiem jego stopnia złośliwości histologicznej ani też stopnia zaawansowania klinicznego ( przerzuty) choroby.
Na przestrzeni ostatnich lat zauważa się wzrost częstości zachorowań na raka pęcherza. Spowodowane jest to coraz większym narażeniem na działanie czynników rakotwórczych w związku z rozwojem przemysłu ( narażenie na aminy aromatyczne - pracownicy przemysłu tekstylnego, skórzanego, gumowego, farbiarskiego i fryzjerstwa) a także paleniem papierosów*. Rak pęcherza jest piątym pod względem częstości występowania wśród wszytskich nowotworów. Występuje trzykrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet.
*Palenie w zależności od liczby wypalonych papierosów odpowiada za wzrost ryzyka zachorowania w granicach od 2 do 5 razy. Charakterystyczny jest okres utajnienia choroby wynoszący od 5 do 50 lat.
Najczęstszym objawem klinicznym jest bezbolesny krwiomocz makro lub mikroskopowy. Rozpoznanie występuje późno ponieważ kwriomocz ma charakter okresowy. Ponadto objaw ten może być kojarzony z kamicą moczową bądź przyjmowaniem leków zmniejszających krzepliwość krwi. Podstawowym elementem diagnostyki jest cystoskopia której nie zastąpi żadne inne badanie. Po dokonaniu wstępnej oceny przeprowadza się badanie dwuręczne i kwalifikuje do leczenia , którym jest głęboka elektroresekcja przezcewkowa guza i ocena histopatologiczna decydująca o dalszym postępowaniu. U około 75% pacjentów stwierdza się powierzchownego raka , a pozostałe około 25% to rak inwazyjny lub rozsiany.
W przypadku raka powierzchownego nawrót występuje u około 58-85% pacjentów. U około 4-30% przypadków dochodzi do postępu choroby i naciekania warstwy mięśniowej pęcherza ( inwazja raka). Inwazyjna forma raka charakteryzuje się dużą tendencją do przerzutów. Dlatego w tych przypadkach całkowite wycięcie pęcherza z usunięciem węzłów chłonnych miednicy stwarza największą szansę przeżycia bez objawów choroby.
W przypadku rozsianej formy raka pęcherza rokowanie jest złe. Gdy występują przerzuty do płuc, węzłów chłonnych czy kości okres przeżycia wynosi około jednego roku.
Stanowią 1% nowotworów złośliwych u mężczyzn. Cechują się dużą złosliwością. Występują głównie u młodych mężczyzn , a w okresie między 29 a 35 rokiem życia są w ogóle najczęstszymi nowotworami. Pod względem budowy stwierdzono, że 97% wywodzi się z nabłonka rozrodczego, 1% przypada na guzy z podścielistw jądra natomiast 2% to guzy przerzutowe. Przyczyna guza jądra nie do końca jest poznana. Wiemy, że wnętrostwo przyczynia się do zwyrodnienia złosliwego do 40 razy częściej niż w jądrze mosznowym, przy czym we wnętrostwie brzusznym czterokrotnie częściej niż w pachwinowym. Zmiany zanikowe, pourazowe, popromienne, pozapalne sprzyjają również możliwości rozwoju raka. Ryzyko zachorowania na raka jądra mężczyzn u których stwierdzono nieprawidłowości nasienia, jest 20 - krotnie większe niż mężczyzn z prawidłowymi wynikami nasienia.
Najczęściej jest wynikiem infekcji organizmu wirusem zapalenia przyusznic, wirusem ospy wietrznej, mononukleozy zakaźnej, infekcją rzeżączkową, zakażeniami dróg moczowych ( E. coli czy Profeus). Objawami są ból , obrzęk , zaczerwienienie. Doprowadza do występowania nacieków limfocytarnych w przestrzeniach okołokanalikowych i szkodzenia nabłonka rozrodczego. Następstwem jest zwłóknienie i zanik jądra. Rzadko stan ten dotyczy obu jąder. Należy rozróżnicować z zapaleniem najądrza.
Jest to gruczoł wydzielania zewnętrznego należący do układu narządów płciowych męskich. U dorosłego mężczyzny stercz ma kształt i wielkość kasztana a jego masa wynosi około 20g. Zlokalizowany jest pod pęcherzem moczowym i otacza cewke moczową. W wieku po 45 roku życia dochodzi do stopniowego powiększania się prostaty na skutek zwiększania się liczby prawidłowych komórek tego narządu. Nie jest to więc stan przednowotworowy ani nie jest procesem nowotworowym. Stercz zbudowany jest z tkanki gruczołowej, tkanki włóknistej i z włókien mięśniowych. Składniki te stanowią dwa płaty ( prawy i lewy ) połączone płatem środkowym. gruczoł krokowy wytwarza płyn nasienny wydzielany do cewki moczowej. Wytwarzanie płynu jest stymulowane przez hormony nadnercza i jąder. Zapewnia on żywotność plemników i właściwe upłynnienie spermy. Choroby gruczołu krokowego mogą pogarszać jakość nasienia i być przyczyną niepłodności męskiej.
Najczęstszymi chorobami stercza są :
-
zapalenie - dotyczy mężczyzn w młodym wieku ( 30-50 r.ż.) i może przybrać formę ostrego zapalenia z wysoką gorączką oraz przewlekłą, często nawracającą trudniejszą w leczeniu
-
łagodny przerost stercza - związana z wiekiem, rozwijająca się powoli, łagodna choroba cechująca się stopniowym powiększaniem gruczołu krokowego z nasilającymi się trudnościami w oddawaniu moczu oraz dolegliwościami ze strony dolnych dróg moczowych. Jest nieuniknioną chorobą starszych mężczyzn rozpoczynającą się po 30 roku życia, której objawy pojawiają się zwykle po 50 roku życia. Samo powiększenie gruczołu krokowego nie musi oznaczać pojawienia się dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych
-
rak prostaty - stanowi około 10% nowotworów występujących u mężczyzn , stwierdza się, że zapadalność na tę chorobę ciągle wzrasta, najgroźniejsza choroba gruczołu krokowego. We wczesnym okresie przebieg tej choroby może być bezobjawowy lub przypominać łagodny rozrost stercza. Dlatego tak ważnym jest zróżnicowanie jak najszybciej, z jaką chorobą mamy doczynienia i wdrożenia właściwego leczenia. We wczesnym okresie proponowane leczenie operacyjne uwalnia pacjenta od choroby. Rak gruczołu krokowego i łagodny przerost prostaty to dwie różne choroby, niezależne od siebie, które mogą również występować jednocześnie.
Gruczoł krokowy nie wpływa bezpośrednio na potencję mężczyzn. Jednak każda choroba prostaty wpływa negatywnie na życie seksualne. Nieprawdą jest że operacja prostaty jest zawsze przyczyną impotencji mężczyzn oraz że zawsze czyni mężczyzne niepłodnym. Bardzo często łagodnemu rozrostowi stercza towarzyszą choroby współistniejące. W szczególności należy wymienić choroby układu krążenia : nadciśnienie tętnicze, hipercholestorolemia, cukrzyca. Równie często mogą towarzyszyć zaburzenia seksualne : zaburzenia libido ( osłabienie popędu płciowego ), zaburzenia wzwodu ( zaburzenia erekcji ), zaburzenia ejakulacji ( przedwczesny wytrysk ). Wsród pacjentów z łagodnym rozrostem stercza najczęstszym zaburzeniem są zaburzenia erekcji. Zaburzenia wzwodu wystepują niemal co u drugiego mężczyzny w wieku pomiędzy 40 a 70 rokiem życia. W przypadku braku podjęcia leczenia łagodnego przerostu prostaty będą narastać trudności przy oddawaniu moczu. Początkowo pęcherz będzie próbować rekompensować przeszkodę pracując coraz silniej czego konsekwencją będzie pogrubienie jego ścian. Później ściana osłabnie i pojawią się uwypuklenia ściany pęcherza ( kieszonki ), które nazywa się uchyskami. Dojdzie do zalegania moczu po mikcji co staje się pożywką dla bakterii. Pojawia się więc infekcja dróg moczowych, a zaraz potem kamienie pęcherza. Od tego momentu już jest niedaleko do niewydolności nerek. Natomiast w przypadku braku podjęcia leczenia w przypadku raka prostaty, dodatkowo ( poza wymienionymi wyżej objawami nieleczonego łagodnego przerostu prostaty ) dochodzi do naciekania przez nowotwór sąsiednich narządów oraz przerzuty do węzłów chłonnych i kości.
W przypadku zapalenia stercza, jeżeli objawy trwają dłużej niż 3 miesiące, mamy doczynienia z przewlekłym zapaleniem stercz. Leczenie przewlekłych stanów zapalnych jest uciążliwe i grozi w przyszłości nowotworami co znacznie obniża komfort życia pacjenta.
|
